Dyskryminacja w pracy, mobbing i nierówne traktowanie w Polsce i w Wielkiej Brytanii

Zwykły wpis
Foto: Jaka praca taka płaca, ilustracja przysłowia Franciszka Kostrzewskiego, 1864, domena publiczna, CCO.

Niestety wiele spraw o mobbing i dyskryminację kończy się niepowodzeniem przed polskimi sądami, a to głównie ze względu na nieprawidłowe określenie charakteru sprawy i błędny wybór drogi postępowania. Dlatego warto zapamiętać, że:

  • Dyskryminacja stanowi niczym nieuzasadnione, gorsze traktowanie ze względu na określone w ustawie „cechy prawnie chronione”, a ciężar dowodu w tego rodzaju sprawach spoczywa na pracodawcy (typ kwalifikowany nierównego traktowania);
  • Nierówne trakowanie w zatrudnieniu stanowi zróżnicowanie sytuacji pracowników przy uwzględnieniu niedozwolonego kryterium, kategoria szersza od dyskryminacji;
  • Mobbing stanowi uporczywe i długotrwałe niesprawiedliwe traktowanie bez powiązania z „cechami prawnie chronionymi”, a ofiara mobbingu musi udowodnić, że do niego doszło;

Jako dyskryminację określa się również:

1) działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady;

2) niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery (molestowanie).

Zachowaniem dyskryminującym w zatrudnieniu jest w szczególności art. 18 (3b) Kodeksu pracy:

  • odmowa nawiązania lub rozwiązanie stosunku pracy,
  • niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub innych warunków zatrudnienia albo pominięcie przy awansowaniu lub przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą,
  • pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe.

Jak się bronić przed dyskryminacją w pracy w Polsce?

W razie dyskryminacji można skorzystać z:

  • postępowania mediacyjnego w celu polubownego zakończenia sporu z pracodawcą,
  • pomocy Państwowej Inspekcji Pracy,
  • ostatecznie skierować sprawę na drogę postępowania sądowego po prawidłowym określeniu charakteru sprawy oraz żądań.

Dyskryminacja w pracy w Wielkiej Brytanii

W Wielkiej Brytanii prawo chroni przed dyskryminacją w pracy, w szczególności w zakresie:

  • zwolnienia;
  • warunków zatrudnienia;
  • wypłaty wynagrodzenia i dodatków do wynagrodzenia;
  • możliwości awansu i przeniesienia;
  • szkolenia;
  • rekrutacji;
  • wymiaru czasu pracy.

Niektóre formy dyskryminacji są dozwolone tylko wtedy, gdy są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa pracodawcy np.:

  • szkoła rzymskokatolicka ograniczająca wnioski o przyjęcie uczniów tylko do katolików;
  • zatrudnianie wyłącznie kobiet w ośrodku zdrowia dla muzułmańskich kobiet;

Niepełnosprawność

Zatrudnionej osobie niepełnosprawnej przysługują te same prawa, co innym pracownikom. Pracodawcy powinni również wprowadzić „rozsądne udogodnienia”, aby pomóc niepełnosprawnym pracownikom oraz kandydatom do prac, w tym:

  • formularze aplikacyjne, na przykład formularze w formacie brajlowskim lub audio;
  • testy umiejętności, na przykład dając dodatkowy czas na ukończenie testów;
  • zwolnienia lub zmiany wymiaru czasu pracy;
  • dyscyplina i pretensje;
  • ustalenia dotyczące rozmów, takie jak zapewnienie dostępu dla wózków inwalidzkich, wsparcie dla komunikatorów;
  • upewnienie się, że miejsce pracy ma odpowiednie zaplecze i sprzęt dla pracowników niepełnosprawnych lub osoby, którym zaproponowano pracę;
  • możliwości awansu, transferu i szkolenia;
  • warunki zatrudnienia, w tym płacy;
  • świadczenia związane z pracą, takie jak dostęp do obiektów rekreacyjnych lub gastronomicznych.

Co można zrobić w przypadku dyskryminacji?

Jeśli jesteś dyskryminowany w pracy, to powinienieś wiedzieć, że istnieją przewidziane przez prawo sposoby radzenia sobie z tym problemem.

Pracodawcy muszą przestrzegać przepisów dotyczących zapobiegania dyskryminacji w miejscu pracy.

Inne rodzaje niesprawiedliwego traktowania w zakresie stosunku pracy

Ochrona przysługuje również przed niesprawiedliwym traktowaniem z powodu:

  • członkostwo w związkach zawodowych lub wobec osób niebędących członkami takich związków „union trade”;
  • zatrudnienia na czas określony lub w niepełnym wymiarze godzin. 
  • warunki zatrudnienia, w tym płacy;

Co możesz zrobić w razie dyskryminacji w miejscu pracy?

Jeśli uważasz, że zostałeś niesprawiedliwie potraktowany , (dyskryminowany) możesz:

  • złożyć skargę bezpośrednio do osoby, która dopuściła się dyskryminacji lub organizacji, którą ta osoba reprezentuje;
  • skorzystać z pomocy osoby uprawnionej do przeprowadzania postępowania polubownego np. mediatora;
  • złożyć wniosek do sądu lub trybunału odnośnie naruszenia prawa;

Możesz również skontaktować się z Equality Advisory Support Service,aby uzyskać pomoc i poradę.

Obrona przed dyskryminacją w pracy

Pracownicy powinni najpierw porozmawiać z pracodawcą, aby podjąć próbę nieformalnego rozwiązania problem.

Jeśli pracownik nie dojdzie do porozumienia z pracodawcą, powinien  zwrócić się do ACAS, Citizens Advice lub przedstawiciela związku zawodowego (o ile jest jego członkiem) celem uzyskania pomocy w rozwiązaniu sporu.

W sądzie pracy pracownik może ubiegać się o odszkodowanie za dyskryminację.

W sprawach o dyskryminację możliwe jest uzyskanie bezpłatnej pomocy prawnej, ale należy sprawdzić, czy w danej sytuacji zostały spełnione określone warunki.

Stan na dzień: 11 stycznia 2019 roku

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s